Media tempora

W XII i XIII wieku ubiory noszone przez mężczyzn i kobiety były zbliżone w kroju i fasonie. Były to zazwyczaj luźne długie tuniki. W początkach XIV wieku rozwijającej się technice krawieckiej towarzyszyła potrzeba wykreowania nowej smuklejszej sylwetki, a także podkreślenia różnic płci. Kobiety zaczęły nosić suknie dopasowane w gorsie, z dekoltami odsłaniającymi ramiona. Mężczyźni przybierali szaty coraz krótsze, obciślejsze, chętnie także profilowano gorsy, aby nadać sylwetce pożądany kształt. W II połowie XIV w. obok mody na mocno dopasowane ubiory wykreowano także obszerną szatę z długimi rękawami i trenem, zwaną we Francji houppelande. Strój ten uznano za odpowiedni dla wysoko postawionych osób, gdyż pozwalał epatować znaczną ilością cennej tkaniny z jakiej go szyto, a także zachwycać misternymi haftami i zdobieniami z pereł i klejnotów.
W dobie średniowiecza ubiór spełniał rozmaite funkcje – nie tylko chronił przed nieprzyjaznym klimatem, ale także był swoistym środkiem służącym manifestacji społecznej pozycji noszącego, jego funkcji, stanu, przynależności korporacyjnej itp. Ludzie epoki średniowiecza czynili z ubiorów także wyjątkowe nośniki różnorodnych dodatkowych treści, które chcieli przekazać. Z tego też powodu osoby bogate, aby wyeksponować swą możną pozycję, przybierały chętnie ubiory szyte z kosztownych tkanin, w modnych barwach, zdobione haftami i aplikacjami. Całości dopełniała cenna biżuteria – klejnoty w postaci m.in. łańcuchów, zawieszeń, brosz, misternie dekorowane pasy.

Suknia (fr. Houppelande), I poł. XV w. Suknia wykonana z drukowanego lnu, rękawy z atłasu. Fot. Piotr Droździk.Suknia (fr. Houppelande), I poł. XV w. Suknia wykonana z drukowanego lnu, rękawy z atłasu. Fot. Piotr Droździk.
Suknia męska z czarnej wełny podszytej lnem, jopula z tkaniany wzorzystej, nakrycie głowy: wełnany chaperon. XV w. Fot. Piotr Droździk.Suknia męska z czarnej wełny podszytej lnem, jopula z tkaniany wzorzystej, nakrycie głowy: wełnany chaperon. XV w. Fot. Piotr Droździk.
Suknia z białego jedwabiu, podszyta lnem, dekorowana naturalnymi perłami, XV w. Fot. Piotr Droździk.Suknia z białego jedwabiu, podszyta lnem, dekorowana naturalnymi perłami, XV w. Fot. Piotr Droździk.
Fot. Piotr DroździkFot. Piotr Droździk
Suknia damska z niebieskiego sukna (fr. Houppelande), I poł. XV w. Fot. M.MolendaSuknia damska z niebieskiego sukna (fr. Houppelande), I poł. XV w. Fot. M.Molenda
Rekonstrukcja sukni dworskiej, koniec XV w., na podstawie predelli z Bergheim. Fot. Stanisław Rozpędzik.	Rekonstrukcja sukni dworskiej, koniec XV w., na podstawie predelli z Bergheim. Fot. Stanisław Rozpędzik.
Rekonstrukcja ubioru członka krakowskiej rady miejskiej, koniec XIV w. Własność Muzeum Historycznego Miasta Krakowa  – ekspozycja w krakowskiej wieży ratuszowej. Fot. Piotr Droździk.Rekonstrukcja ubioru członka krakowskiej rady miejskiej, koniec XIV w. Własność Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – ekspozycja w krakowskiej wieży ratuszowej. Fot. Piotr Droździk.
Rekonstrukcja sukni francuskiej z przełomu XV i XVI w. Fot. Zofia Rojek.Rekonstrukcja sukni francuskiej z przełomu XV i XVI w. Fot. Zofia Rojek.
Rekonstrukcja sukni francuskiej z przełomu XV i XVI w. Fot. Zofia Rojek.Rekonstrukcja sukni francuskiej z przełomu XV i XVI w. Fot. Zofia Rojek.
Suknia mieszczki krakowskiej na podstawie ubioru szewcowej z Kodeksu Baltazara Behema,  początek XVI w. Fot. Stanisław Rozpędzik.Suknia mieszczki krakowskiej na podstawie ubioru szewcowej z Kodeksu Baltazara Behema, początek XVI w. Fot. Stanisław Rozpędzik.
Ubiór mężczyzny z Norymbergii,1498. Fot. Stanisław Rozpędzik.Ubiór mężczyzny z Norymbergii,1498. Fot. Stanisław Rozpędzik.
Fot. Piotr DroździkFot. Piotr Droździk